Fjalor


Fjalor

Abdikoj-  Heqje dore nga pushteti,froni mbreteror

Abnegacion-vetmohim

Aderoj-bashkohem me nje pikepamje ,me nje rryme te mendimit ose me nje levizje politike ,shkencore etj. Behem anetar i nje organizate ,i nje shoqate etj.

Agjitacion- veprimtari per te perhapur te njerezit pikepamje te ndryshme ,per t’i bindur e per t’i vene ne levizje.

Akcent-theks

Aleance-Lidhje shtetesh,partish.

Aleat– anetare e nje aleance

Amendament– shtojce qe i behet nje ligji,nje vendimi etj.

Anakronik– qe i zhvendos ngjarjet ne nje kohe tjeter,qe nuk i pershtatet kohes sone,i vjetruar;mendime anakronike.

Analogji-ngjashmeri,i ngjashem.

Anarki-Gjendje e crregullt, kur nuk ka shtet a nuk veprojne ligjet;peshtjellim e rremuje ngaqe mungon drejtimi  e organizimi .

Anateme -Perjashtim nga bashkesia fetare,,fig, mallkim:leshoi anatema

Aneks-shtojce

Aneksim- Bashkoj me dhune me nje vend tjeter a nje krahine te pushtuar.

Ankimoj– bej ankese ne nje organ te drejtesise.

Angari-Pune e detyruar e pa shperblim.

Antisemitizem

Asimilim

Autarkik -nje shtet qe mbyllet brenda caqeve te ekonomise se vet per plotesimin e te gjitha kerkesave ,qe bazohet ne autarki

Autonomi

Avangarde-pararoje.

Bojkotoj -largohem nga nje veprimtari a nuk marr pjese ,kur nuk jam dakort ose i pakenaqur me te.

Cetnike- anetare te ushtrise mbreterore jugosllave,te njohur per krime ndaj shqiptareve.

Decentralizim– shperqendrim i pushtetit ,kalimi i nje pjese te funksioneve nga organet qendrore ne ato me te uleta.

Demagogji-mashtrim i te tjereve me fjale te bukura e me premtime te rreme me qellime e synime te caktuara;fjale te bukura e boshe per te mbuluar te verteten.

Demarsh-përpjekje që bëhet për t’i rënë prapa një pune ose për të arritur diçka, duke ndërhyrë te dikush, duke folur me dikë ,percapje.

për t’i mbushur mendjen

Demiorge-perfaqesues te zgjedhur te fiseve epiriote ,qe merrnin pjese ne institucionet qeverisese te Lidhjes Molose.

Destalinizimi-proces per liberalizimin e regjimeve komuniste

Dezertim-

Diplomaci-veprimtari e nje qeverie nepermjet organevete caktuara per te zbatuarpolitiken e jashtme te nje vendi.2.menyre e sterholluar a shkathtesi e veçante per t’ia arritur nje qellimi.:e zgjidhi me diplomaciDisertacion-studim i gjere qe mbrohet para nje keshilli shkencor per te marre grade shkencore.

Disfate-shpartallimi i nje ushtrie ne nje lufte a nje beteje:humbje e rende ne nje ndeshje etj; ,deshtim ne nje pune .

Disident-qe ka mendime a qe mban qendrime te ndryshme nga te tjeret;qe largohet nga partia e vete.

Diskriminim-e dalloj dike nga te tjeret dhe e trajtoj keq,duke ia kufizuar ose mohuar te drejtat e i takojne

Dislokoj-vendos a perqendroj diku forcat e mjetet luftarake

Dispozite-pike e nje ligji,e nje urdherese ,e nje rregulloreje.

Duke

Ekzigjene-kerkues

Emetoj

Enklave

Esnafe

Etnogjeneze-prejardhja e nje populli

Federativ -shtet i perbere nga disa shtete te vogla qe varen nga qeveria qendrore ,por qe kane nje pavaresi shteterore.

Front

Gradina -vendbanime dardane te fortifikuara ,te ngritura mbi kodra,te rrthuara me ledhe prej dheu ose gurresh.

Granule-kokrrize ,granulohet-kokrrizohet

Grusht shteti

Gjenocid-shfarosje e ploteose e pjesshme e nje popullsie per motive etnike,raciale etj.

Herezi

Hoplite– ushtare kembesore i armatosur rende.

I deklasuar – armik,i perjashtuar nga origjina e klases se vet

Imperativ-urdherues ,i domsdoshem

Imperializem

Impozante-hijerende,madheshtor

Indoktrinim-pervetesim i detyruar i nje doktrine per te luftuar mendimin e lire.

Indulgjence

Introduksion -hyrje :Introdukioni i nje vepre

Jenicere

Kalvinizem

KNER- Keshilli i Ndihmes Ekonomike e Reciproke .Organizate nderkombetare e vendeve socialiste 1949-1990.

Koagulon-mpikset

Konfondoj-përziej bashkë pa rregull e pa kriter; ngatërroj në mendje; marr një gjë për një gjë tjetër

Koinon-sistem politik qe mbeshtetet ne bashkimin e nje grupi fisesh te moderuara ( Epir ).

Koniunkture-gjendje qe krijohet nga nderthurrja e disa rrethanave te perkohshme te rastit ;koniunkture politike(ekonomike)

Kont

Kontendenti-kundershtare:palet kundershtare nuk kane arritur ne nje  marreveshje

Konvertim

Korparmate-Njësi e madhe ushtarake që përbëhet nga disa divizione dhe nga trupa speciale

Kulti i individit -adhurim a nderim i tepruar ndaj dikujt ,te cilit i vishen cilesi e veti te jashtezakonshme.

Legjion-Njesia baze e ushtrise romake me rreth 6 000 luftetare.

Lufte civile-perpjekje te armatoura midis grupeve politike rivale brenda nje kombi.

Luteranizem

Magjistrat-drejtues i larte shteteror qe kishte pushtet juridik,administrativ dhe politik.

Memorandum

Mercenare

Meditje

Militarizim

NATO organizate politike -ushtarake e vendeve te Evrope e te Amerikes Veriore. E krijuar me 4 prill 1949 ne Uashington.

Neolit-nga greqishtja “neos”-i ri dhe “lithos”-gur.

Nomad– qe nuk ka vendbanim te qendrueshem,endacak,shtegtar:fise nomade

Nomeklature-emertese:nomeklatura e hartave

Norman-pjestar i fiseve skandinave qe pushuan Evropen ne shek VIII-XI.

Ofensive-mesymje :mësymje e përgjithshme. mësymje ushtarake. Kaluan (u hodhën)

në mësymje. Nisën mësymjen.

Ostrakizem-vjen nga fjala ostrakon qe ishte cope qeramike ku shkruhej vota e dhene.

OZNA– sigurimi i shtetit jugosllav.pas viteve ’40 u quajt UDB

Paganizem

Pakt

Palafite -banese e vendosur mbi nje platforme traresh mbi uje.

Pavaresi

Pavaresi relative

Pelegrin-ai qe shkon ne kohe te caktuar ne vendet e shenjta;haxhi

Pelegrinazh-udhetim ne vendet e shenjta qe bejne pelegrinet ;vajtja e nje vargu te madh njerezish ne nje vend historik,te nje permendore etj.

Peticion

Plasdarm-usht.zone perballe armikut,ku vendosen trupa ushtarake per te nisur mesymjen;vend qe mund te sherbeje si pikenisje per te sulmuar nje vend tjeter.

Platform-1.vend i rrafshet,pak i ngritur nga toka ,i ndertuar ne nje stacion hekurudhe etj.2.fig.parimet, pikepamjet e kerkesat politike et.,sipas te cilave vepron nje parti,nje organizate etj.;program.

Plebishit-votim i pergjithshem per nje çeshtjepolitike me nje rendesi te veçante;referendum:plebishit popullor.

Plebe-njeri i shtresave te ulta ne Romen e Lashte,i lire, por pa te drejta politike

Plejade-1.astr.shenjezat 2.fig.njerezit e shquar ne nje fushe te veprimtarise gjate nje periudhe te caktuar :plejade shkrimtaresh

Plenar-qe behet me pjesemarrjen e te gjithe anetareve te nje organizate ,te nje komiteti etj. ;i pergjithshem :mbledhje (seance)plenare

Plenum-organi me i larte udheheqes i nje partie etj.per periudhen midis dy kongreseve a midis dy konferencave ;mbledhje me te gjithe anetaret e ketij organi:anetar i pleniumit;vendimet e pleniumit

Pleqesi- etnog. keshill burrash te zgjedhur ne nje fshat etj , qe zgjidhte nje çeshtje a nje mosmarreveshje.

Plutokraci– sundim politik i shtrese me te pasur,e cila ka ne dorepushtetin shteteror

Pogrome – Perndjekje dhe vrasje ne mase nga qeveri reaksionare dhe forca    shoviniste kunder pakicave kombetare ,fetare,racore;pogromet kunder cifuteve

Poliagjent-bashkepunetor i fshehte i organeve te zbulimit ose i organeve policore te brendshme te shume shteteve te huaja.

Poliandri-forme e marteses me grupe,kur nje grua mund te kishte njekohesisht disa burra.

Policentrizem-qendrim a prirje per t’u shkeputur nga hegjemonia dhe per te formuar nje qender tjeter.

Poligami-forme e martese me grupe,kur nje burre mund te kishte njekohesisht disa gra;kund.monogami.

Politeizem-besimi ne qenien e shume perendive;kund.monoteizem.

Polis-qytet -shtet ne Greqine e Vjeter

Pragmatizem-filoz,rryme qe pranon si kriter te se vertetes vetem ate qe eshte e dobishme dhe sjellperitime te çastit 2.libr .qendrim qe niset nga nevojat,nga interesat e çastit.

Prapavije-1.usht.terren pas ballit te luftimeve;vendi ku jane vendosur njesite dhe entet ushtarake,qe pajisin dhe furnizojne trupat ne front.2.fig.force mbeshtetese :ka prpavije politike

Prekursore-pararendes,qe i paraprin apo shkon para ne kohe apo hapesire;qe inicion ide ose teori qe do te zhvillohen ne nje te ardhme.

Prelat

Pronje-prone e mirefillte e feudalit ne perandorine bizantine.Prone e shtetit ,dhene feudaleve(pronjareve) e kushtezuar me sherbimin ushtarak

.

Progresiv-1.paravajtes;perparues .kundr.regresiv:ndryshime progresive,takse progresive.2.i perparuar,perparimtar:forca progresive.

progresist-njeri progresist,force progresiste

Proklamate– thirrje e leshuar nga nje institucion shteteror a grupim politik.

Proletar-punetor  me meditje ne sistemin kapitalist,i cili nuk ka asnje mjet prodhimi dhe jeton me forcene  krahut te vet;parti proletare,moral proletar

Prolog-1.hyrje ne nje veper letrare,zakonisht si monolog,qe e lidh lexuesin me ngjarjet e vepres ;kund.epilog. 2.ngjarje qe perfshijne nje dukuri me perpjesetime te medha e te rendesishme :prologu i kryengritjes.

Promemorie-dokument qe paraqitet ne emer te dikujt per te kerkuar disa te drejta a zgjidhjen e ndonje çeshtjeje ,perkujtese.

Promotor-ai qe i jap shtytjen e pare nje pune ,nje veprimtarieetj.nxitesi i pare ose kryesor i diçkaje:promotor i levizjes per çlirim

Propagande-veprimtari e gjere me ane te shtypit,radios,te fjalimeve etj.per te perhapur dhe per te ngulitur te njerezit nje doktrine a nje ide ,per t’i bindur dhe per t’i mobilizuarper diçkaetj;perpjekje per t’i mbushur mendjen dikujt a per ta bindur per diçka:propagande politike;mjetet e propagandes.

Protagonist-let.personazh kryesor i nje vepre letrare.2.personazh qe luan nje rol kryesor ne teater a film.3 fig.ai qe luan rolin kryesor ne nje pune ,ne nje veprimtari,ne nje ngjarje etj.

Protektorat– forme e varesise ,kur nje shtet i zhvilluar i siguron nje shteti te dobet e teprapambetur mbrojtjen e tij,ne shkembim te garancive politike dhe ekonomike.

Protestantizem-fet.emertimi per disa fe te krishtera,qe u shkeputennga kisha katolike romake pas reformes se sheku.XVI.

Proteste-kundershtim i vendosur per nje padrejtesi a per nje veprim te paligjshem:proteste e ashper;vale protestash;note proteste;proteste me shkrim.

Protokoll-proçesverbal;regjister ne te cilen shenohen shkresat e nje zyre;teresi rregullash per ceremonite qe behen per pritjet e percjelljet zyrtare;marreveshje nepermjet dy paleve per shkembime ekonomike,kulturore etj.

Pucist-ai qe organizon nje grusht shteti.

Radikal-:Ndryshim (përmirësim) rrënjësor. Shndërrim rrënjësor. Në mënyrë rrënjësore. E pastroi rrënjësisht. Ndryshoi rrënjësisht.

Raprezalje-

Raport-parashtrese me shkrim qe behet para  nje organi me te larte,nje mbledhje etj. per nje çeshtje.llogari para nje eprori:raport zyrtar.2 deshmi me shkrim qe i leshohet nje te semuri nga mjeku kur eshte i paafte per pune:raport mjekesor

Raund-1.nje nga pjeset prej tri minutash ne nje ndeshje boksi .2.nje nga takimet e dy paleve ne bisedime qe zgjatin per shume kohe.:raundi i dyte i bisedimeve 

Ravijezoj-pervijoj

Ratifikoj-miratoj zyrtarisht,nepermjet organit me te larte shteteror,nje traktat a nje marreveshje te lidhur nga perfaqesuesit e plotfuqishem te shtetit me nje shtet tjeter;i jap fuqi ligjore nje marreveshjeje nderkombetare.

Reaksionare-qe eshte kundershtar i perparimit dhe i zhvillimit shoqeror ; qe ben pjese  ne forcat e reaksionit  ose perkrah reaksionin :element reaksionar ;force reaksionare,politike(ideologji)reaksionare.

Realizem-1.te qenet realist;veshtrim realist i gjedjes dhe i rrethanave 2.metode e pasqyrimit artistik te jetes;realizmi socialist metode artistike e letersise dhe artit socialist .

Rebel-ai qe nuk i bindet nje pushteti shteteror dhe qe ngre krye kunder tij;kryengrites i paorganizuar:lufte rebelesh ;ushtri rebelesh

Reciprocitet-ndersjelltesi;dyanshmeri.

Reciprok-i ndersjellte;i dyanshem:ndihme reciproke;besim reciprok.

Referendum – forme e shprehjes se mendimit te popullit me votim te pergjithshem per ne çeshtje shteterore a shoqerore me nje rendesi te veçante:referendum per Kushtetuten

Referoj-1.mbaj nje referat.2.ia bej te njohur nje organi ose nje eprorinje çeshtje;ia percjell dikujt nje çeshtje ose nje dokument per te vepruar me tej.3 i tergoj lexuesit nga jane marre te dhenat e nje shkrimi.4.diçka qe sherben si pikembeshtetje per te percaktuar vendin e vendodhjes ,nje largesi,nje madhesi etj:pike referimi

Refraktar– 1.tekn.zjarrdures.2. fig.libr. qe kundershton te behen ndryshime;qe nuk eshte i gatshem te pranoje a te marre nje ide a nje teori te re,nje zakon te ri.etj;qe eshte tipar i nje njeriu te tille:njeri refraktar;qendrim refraktar.

Reforme -ndryshim i thelle a i gjere qe behet ne nje fshe te veprimtarise shoqerore;riorganizim a shnderrim i thelle i diçkaje:reforme agrare;zbatimi i reformes

Reformoj– i bej ndryshime te thella a te gjera diçkaje me ane te reformave.

Regjence-sundim i perkohshem i nje regjenti (ai qe sundon perkohesisht kur mbreti mungon ose eshte ne nje moshe te mitur )ose nje keshilli (ne nje monarki)

Regjim-1 sistemi a menyra e qeverisjes se nje vendi:regjim socialist,demokratik,kapitalist,borgjez,diktatorial ; regjimi i kursimit.2 rregulla te caktuara qe i ndjek njeriu gjate jates se perditshme:regjimi i ushqimit ,i fjetjes etj

Rehabilitim-kthimi zyrtarisht i te drejtave te hequra me pare pa te drejte.

Renegat– tradhtar

Rekuizoj-marr me detyrim,me shperblim ose perkohesisht prodhime,mjete a sende per nevoja te pergjithshme e  te ngutshme:rekuizuan makinat,kafshet etj

Revansh

Revizionizem

Revolucion

Rivalitet

Sarafe

Sedentare

Separatizem

Sovran

Spahi-feudal ne Perandorine Osmane,te cilit i jepej nje prone (timar)dhe e drejta per te vjele detyrimet nga bujqit,me kusht qe te shkonte ne lufte i kalores me nje numer te caktuar ushtaresh.

Spatrim etnik-plane dhe perpjekje te organizuara shteterore per te hperngulur me force nga vendi nje popullsi te caktuar.

Shkolonizim

Shkombetarizim-humbja e tipareve themelore qe dallojnenje pjesetarte nje kombesie a te nje kombi (gjuha,kultura,zakonet etj.)

Shovinizem

Teokraci– fjale me origjine nga greqishtja e vjeter qe do te thote “pushteti i zotit” ; forme qeverisjeje ,ne te cilen pushteti fetar dhe ai politik jane perqendruar ne duart e klerit.

Traktat

Triske– flete e vogel ku shenohet sasia e uhqimeve dhe e artikujve te veshmbathje ,qe mund te marre njeriu a familja (furnizim me racion)

Triumvirat -grup prej tre vetash ne Romen e lashte ,qe drejtonin se bashku shtetin.

Tratativa-negociata,bisedime midis palesh per te arritur ne nje marreveshje.

Tume-varreze ne formen e nje kodrine te vogel,e krijuar nga mbivenia e varreve.

Theme-province ushtarake e krijuar ne kohen e Perandorise Bizantine,ne trojet shqiptare ne krye te se ciles qendronte nje funksionar i larte bizantin qe quhej strateg ,i veshur me pushtet ushtarak e civil.

Veto

Vokacion

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑

Abner Rossi Blog Ufficiale

Teatro, Poesia, Spettacoli

memyselfandela

"Here is my secret. It is very simple: It is only with the heart that one can see rightly; what is essential is invisible to the eye.."- Antoine de Saint Exupéry

Digital History Blog

STORIA DIGITALE: SAPERE STORICO E INSEGNAMENTO DELLA STORIA

IL MONDO DI ORSOSOGNANTE

L’arte della vita sta nell’imparare a soffrire e nell’imparare a sorridere. H. Hesse

MyourHistory

A topnotch WordPress.com site

Bucket List Publications

Indulge- Travel, Adventure, & New Experiences

Craig Hill Training Services

Business, Management and ESL Trainer

LadyRomp

Inspirational Blog for Women

ArtPlantae

Connecting artists, naturalists, and educators

Teacher as Transformer

Education, Leadership, Life, and Transformation

MyourHistory

Imagination is more important than knowledge-Einstein

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

%d bloggers like this: