Vija

Një ditë, jo fort të zakonshme, më tepër  prej asaj që dëgjoi, e jo të ndonjë natyre tjetër, mendjeshkurtri na kuptoi që të gjithë njerëzit na paskëshin vijën e vet të horizontit, ashtu siç kishte e mjedisi ku jetonin. Kurrë s’e kishte ndjerë veten të fort gjeografikisht, por kërshëria e breu të gjente vijën e vet të horizontit. Ku të ishte vallë?  Sipas dikujt, i cili e përcaktoi vijën e tij shumë të ngushtë, i binte të ishte shumë afër. Si nuk e kishte parë ai gjer më atë ditë? Ishte gjë e mirë kjo që ai e kishte afër, apo e keqe? Shumë mendime të mbrapshta përshkruan trurin e tij, ashtu siç nuk kishte bërë kurrë më parë. E përngjasoi vijën e horizontit me vijën ndarëse të tokave në fshat.  Bëri ca llogaritje të thjeshta e nuk i pëlqeu fakti që, nëse vija e tij e horizontit ishte shumë e ngushtë, sa hapësirë toke mund të zinte brenda? Shumë pak, ndërkohë që mendjehapuri, na e paskësh vijën shumë larg dmth, gjithë ajo hapësirë toke. Kjo ishte padrejtësi, kush i kishte përcaktuar këta kufij idiotë? U përpëlit në mendime që nuk e  çuan gjëkundi, dha e mori brenda vetes t’i jepte shpjegim kësaj dileme, megjithatë, në pamundësi për të dalë gjëkundi,  vendosi; do të shkonte vetë të gjente vijën e  tij të horizontit, në mënyrë që ta shtynte më tej.

Ca gjëra duhen vënë në vend vetë se të tjerët, aha, s’duan t’ia dinë për ty, mendoi mendjengushti. Kështu tha, kështu bëri. Si asnjëherë tjetër në jetën e vet, nuk kishte qenë më i vendosur se këtë herë. Fillimisht kërkimet i zhvilloi te gardhi i shtëpisë së vet, se kështu i kishte zënë veshi diçka, kur ai Dikushi, e kishte përcaktuar vijën e tij, jo më larg se gardhi i shtëpisë. E përshkroi gjithë gjatësinë  gardhit të shtëpisë, por nuk vuri re, sikur gjurmën më të vogël që të të përngjasonte me një vijëzim.

Mashtruesi, mendoi me vete. Duhet ta kem më larg, por dikujt i leverdis që unë të gënjehem me kaq pak, që të përfitojë nga pjesa ime. Kështu që, pasi i rrahu këto mendime në mendjen e vet, u nis më tej, përtej gardhit. Eci e eci, vija nuk dukej gjëkundi. Po çuditej që nuk po e gjente. Përderisa vija e tij ishte afër, sa larg mund të ishte? U lodh, u mërzit, por meqenëse i kishte vënë vetes si detyrë që do gjente vijën e vet, gjë për të cilën u ishte mburrur dhe bashkëfshatarëve të vet, se nuk do kthehesh pa mësuar ku ishte vija e tij, ndryshe nga ata, që kjo çështja  vijës as nuk u kishte bërë përshtypjen më të vogël, refuzoi të kthehej. Kaloi male e kodra, fshatra e qytete, iu desh të ndalonte në shumë prej tyre, pasi i duhej herë pas herë të gjente një punë për t’u ushqyer, për të fituar ndonjë lek që të mund të shkonte më tej, iu desh të fitonte e shumë zanate, pasi punët që i ofroheshin ishin të ndryshme, iu desh të lexonte shumë libra, në mënyrë që të gjente ndonjë mënyrë se si mund të gjendesh vija, por, edhe pse u rraskapit shumë, me ditë, me muaj……e tashmë me vite, nuk e gjeti, që nuk e gjeti vijën e vet. I mundur nga kjo rraskapitje e gjatë sfilitse  në kërkim të vijës së vet, mendjengushti u ndje i mundur, i dorëzuar. Mendoi të kthehej. Ndonjëherë njeriu duhet ta pranojë dhe humbjen. Jeta është luftë, por jo të gjithë luftëtarët janë fitues. Mori rrugën e kthimit. Kur e mbërriti në fshat, ndjeu se e kishte marrë malli për vendin e vet, për njerëzit. U habit me veten, se si kishte mundur të rrinte kaq gjatë larg vendit të vet. Pa mjedisin përreth e u mrekullua me çdo që i pa syri, përveç diçkaje, pamjes së disa burrave që po shndëlleheshin në hijen e një peme, pasi kishin tharrë dy shishe, që kushedi ça kishin pasur brenda. Ishte paradite, ishte jonormale të shikonte një pamje të tillë. U afrua pranë burrave, i njohu. U gëzua dhe i përshëndeti i përmalluar. Pasi u përshëndetën, burrat i kërkuan mendjengushtit t’u tregonte atyre gjithçka ai kishte bërë gjatë kësaj kohe. Mendjengushti, ndonëse e pranoi që betejën  kishte humbur, u tregoi gjithë gëzim e krenari burrave, për gjithçka kishte bërë e kishte mësuar gjatë asaj kohe larg tyre. Ndërkohë që ai tregonte pambarim ato që kishte bërë, vuri re që miqtë  tij të vjetër  kishin mbetur shumë mbrapa në kohë. Ata vazhdonin të bënin po atë jetë që bënin, asgjë nuk kishte ndryshuar tek ta. Asgjë e re që ia vlente ta dëgjoje prej tyre. E shumta, e shumta, për çka mundën të flisnin ata, ishte të tregonin ça kishte bërë filani e ça kishte bërë filania. Mendjengushti, për herë të parë, në gjirin e asaj shoqërie, u ndje ngushtë. Miqtë e tij të vjetër, dikur aq të afërt për të, po i dukeshin aq të largët tani. Kjo nuk kishte lidhje me faktin që shumë kohë ishte larg tyre, jo, një tjetër gjë krijonte hendekun mes tyre. Miqtë po i dukeshin aq të cekët, aq sipërfaqësorë, aq …………të ngushtë në gjykim. Të ngushtë? Ky mendim e përshkroi gjithë qenien e vet dhe krejt papritur ai u ftillua rreth asaj çka shumë kohë më parë, ai e shikonte në trajtën e një vije. Oh, vija! Vija ishte ai hendeku që krijohesh mes njërëzve, ai hendeku që i bën njerëzit t’i shikojnë gjërat nga këndvështrime të ndryshme dhe largësi të ndryshme.  Ai përsëri ç’është e vërteta, nuk mund ta shikonte vijën e vet, por atë të shokëve të vet, po. Iu kujtua Dikushi, tani ai Dikushi ishte vetë ai.  Për një moment u ndje “fitues”. Vërtet nuk e kishte gjetur vijën e  vet, por kishte arritur ta shtynte atë. Ishte i sigurtë, që diku,  andej tutje në horizont, vija e tij ishte postuar gjetkë. E ndiente këtë, e treguesi më i mirë i saj ishin miqtë e tij, ngushtësia e të cilëve ishte mjaft e dukshme. Njëriu nuk mund të përcaktojë kufijtë e vet, por, megjithatë mund të dallojë vijën e të tjerëve. Një zë u dëgjua mbrapa tij, ishte Dikushi, i cili po e përshëndeste. I buzëqeshi me dashamirësi. Nuk ia hapi muhabetin  e kufijve, tani e dinte mirë rrugën se si shtyheshin kufijtë.  Dhe, meqënëse e mira dhe dituria nuk ka fund, as kufijtë gjithashtu. Të shtyje kufijtë nuk ishte aq e lehtë saç e kishte menduar më parë. Ndaj, filloi punën për të menduar për kufijtë e rinj, por, ndryshe nga më parë, ata kufijë do i shtynte që aty, me punën dhe përkushtimin e vet.

Advertisements

Ne kete veprimtari synohet qe te behet lidhja e fakteve historike apo gjeografike  me  vendodhjen gjeografike te tyre ne harta.

Ne histori psh, mund te perdoret ne rastet kur studiohen lufterat boterore, ekspasionet e shteteve imperialiste, zbulimet gjeografike, shpikjet e ndryshme etj

Si procedohet ?

Ne rastin kur nxenesit po studiojne LIIB, psh, ata duhet te krijojne nje harte evrope apo te botes, ne te cilat do te piketojne vendet ku jane zhvilluar betejat me te medha te kesaj lufte ose dhe informacione te ndryshme rreth ngjarjeve te kesaj lufte qe lidhen me qytete te caktuara. Pasi kane piketuar vendet, do te shkruajne nje informacion te shkurter  per ate beteje apo qytet.

Ne gjeografi, nxenesit, pasi kane krijuar harten, fillojne te piketojne ne varesi te temes qe studiohet vendodhjen gjeografike te dukurise qe eshte ne studim. dhe njekohesisht, shoqerohen me informacione e kuriozitete te ndryshme.

psh. ne mesimin me teme ‘Malet dhe fushat’, nxenesit pasi kane piketuar me nr ose shkronja vendodhjen e disa maleve dhe fushave shkruajne dhe informacione te shkurtra rreth tyre. Keto informacione mund te jene te llojit te te dhenave per karakteristikat e tyre fizike, por dhe kuriozitete te ndryshme .

Kjo veprimtari mund te behet dhe ne Google map, pa qene nevoja e krijimit te hartave. Madje, kjo menyre i afteson nxenesit, si ne shkathtesimin e tyre ne perdorimine programeve te ndryshme ne internet, por te lejon te lokalizosh me saktesi pozicionin gjeografik te tyre.

Me kthe pas ne kohe….

Me kthe pas ne kohe….

Ky  project/aktivitet ka si synim te nxise nxenesit te studiojne rreth te kaluares dhe te kuptojne se sa e rendesishme eshte per studimin e saj, zbulimi dhe analizimi i artifakteve per ndertimin e saj.

Ky aktivitet mund te behet ne dy menyra:

  1. Secili nxenes mund te gjeje 1-3 foto te objekteve te vjetra. Mbi bazen e objekteve te gjetura ne foto, ata do fillojne te hulumtojne rreth tyre, njesoj sikur t’i kishin gjetur ne ndonje ekspedite arkeologjike dhe si arkeologe te vertete, do mbajne shenim gjithcka mund te zbulojne rrethy objektit te zbuluar nga ”gerrmimet”.
  2. Mund te organizohet nje ekskursion prane nje lumi te zones dhe nxenesit do te gerrmojne per te getur objekte te ndryshme. Objektet qe do genden do te studiohen nga nxenesit per te gjetur origjinen e tyre, llojin, funksionin etj. Ky aktivitet do t’i ndihmoje nxenesit te kuptone, se si ndihmojne gjetjet arkeologjike ne ndertimin e historise

Etapat ne te cilen do te kalojne nxenesit .

1.         Vizatoje

2.         Fillo e shkruaj  per te.

3.         Pershkruaje:   formen, ngjyren, materialin, llojin.

4.         Hulumto rreth saj: mbi  funksionin  , kohen se ciles I perket, popullit etj

5.         Ndiqe dmth, nese mund te gjenden objekte te tjera qe kane lidhje me te.

6.         Beji nje fotografi ose printim ne rastin kur e shkarkojme nga interneti

7.         Gjeji nje titull per artikullin.Titulli duhet te jete sa me interesant, terheqes.

8.         Modeloje,realizoje  bukur detyren perfundimtare  ne format ppt ose pdf

 

Ne fund mund te behet nje ekspozite me objektet e gjetura

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: